Mỗi tuần mình phải rà soát vài chục paper cho các dự án nghiên cứu đang chạy. Không phải đọc toàn văn mỗi cái, đa số chỉ cần trả lời 5 câu hỏi cụ thể. Tôi xây 5 prompt có cấu trúc, dán vào Claude kèm PDF, mỗi prompt một câu trả lời. Cách này tiết kiệm đáng kể thời gian so với đọc toàn văn từng bài.
Bài này liệt kê 5 prompt kèm ví dụ kết quả minh họa. Bạn copy-paste được, chỉ thay [paper_title] và chủ đề.
Prompt 1: Tóm tắt 1 câu + 3 điểm rút ra
Đọc paper này. Trả lời 2 phần:
1. 1 câu (≤30 từ) tóm tắt: research question + main finding + clinical implication
2. 3 takeaway bullet (mỗi bullet ≤20 từ): điều bác sĩ Việt Nam có thể áp dụng
Tình huống dùng: Rà soát vài chục paper. Nếu tóm tắt 1 câu không liên quan → bỏ qua. Nếu liên quan → đọc tiếp 3 điểm rút ra, quyết đọc sâu hay không.
Kết quả dạng minh họa:
- Kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh X đạt độ nhạy cao cho phát hiện tổn thương Y, rẻ hơn phương pháp tiêu chuẩn hiện tại.
- Hiệu quả tốt nhất ở nhóm bệnh nhân nặng.
- Hạn chế chủ yếu ở các ca không điển hình.
Vài giây để quyết: có liên quan cho phần Discussion hay không.
Prompt 2: Phê bình phương pháp, 5 điểm yếu reviewer khắt khe
Reviewer khắt khe của một Q1 journal sẽ challenge methodology paper này điểm nào?
Liệt kê 5 weakness cụ thể, mỗi weakness:
- Vấn đề (1 câu)
- Tại sao matter (1 câu)
- Gợi ý cách author có thể address (1 câu)
Tình huống dùng: Khi paper liên quan cho Discussion, mình muốn biết điểm yếu để trích dẫn có sắc thái ("tác giả X báo cáo kết quả này nhưng hạn chế bởi Y, nghiên cứu của chúng tôi giải quyết Y bằng..."). Cũng để chuẩn bị tinh thần khi reviewer thật chất vấn bài của mình theo cùng khuôn mẫu.
Kết quả thường thấy: Selection bias, blinding của index test, reference standard timing, sample size justification, statistical inflation.
Prompt 3: Tìm khoảng trống nghiên cứu, 3 khoảng trống chưa được giải quyết
Sau khi đọc paper này, identify 3 gap cụ thể:
1. Question paper RAISE nhưng không answer
2. Population/setting paper KHÔNG cover (vd: LMIC, pediatric, female sub-cohort)
3. Method limitation tự nó tạo gap (vd: cross-sectional → cần longitudinal)
Mỗi gap, suggest research design ngắn (3-4 dòng) để address.
Tình huống dùng: Xây đề cương nghiên cứu mới. Paper này cho ra 3 khoảng trống, mình đối chiếu với 4-5 paper khác → khoảng trống lặp lại thành khuôn mẫu → câu hỏi nghiên cứu cho paper tiếp theo.
Một ví dụ về cách dùng khuôn mẫu này: khi nhiều nghiên cứu về kết quả của một bệnh đều là cross-sectional và không theo dõi dài hạn, đó là tín hiệu rõ cho một nghiên cứu đoàn hệ theo dõi dài hạn, khoảng trống mà phần lớn y văn chưa lấp được.
Prompt 4: So sánh 2 paper, 2 cột điểm đồng thuận và khác biệt
So sánh paper A và paper B. Format 2 cột markdown:
| Aspect | Paper A | Paper B |
|---|---|---|
| Population | ... | ... |
| Sample size | ... | ... |
| Index test | ... | ... |
| Reference standard | ... | ... |
| Main finding | ... | ... |
| Limitation | ... | ... |
Sau bảng: 1 đoạn 100 từ giải thích NẾU finding khác, root cause là method hay population.
Tình huống dùng: Khi viết Discussion và cần so sánh nghiên cứu của mình với các nghiên cứu trước. Bảng giúp thấy ngay điểm khác biệt, không phải đọc 2 paper rồi tự ghi chú. Một phát hiện hay gặp: độ nhạy của một test thấp hơn nghiên cứu trước không phải vì test kém, mà vì nhóm bệnh nhân của mình gồm nhiều ca khó hơn, phân biệt được điều này là chìa khóa cho một đoạn Discussion sắc.
Prompt 5: Trích xuất bảng dữ liệu thành CSV
Từ Table [N] trong paper này, extract toàn bộ thành CSV format:
- Header row: tên column
- Data row: số liệu chính xác từ paper
- KHÔNG calculate, KHÔNG round, KHÔNG tự fill missing
Sau CSV, list 1-2 caveat về data quality (vd: footnote nói gì, missing value handle thế nào).
Tình huống dùng: Meta-analysis. Khi cần trích xuất số liệu từ hàng trăm paper qua nhiều trường dữ liệu, prompt này rút thời gian mỗi paper từ vài chục phút xuống còn vài phút.
Quan trọng: prompt nói rõ "KHÔNG calculate, KHÔNG round". Claude có xu hướng tự tính % từ số đếm gốc → gây ra lỗi tính toán. Tôi muốn số gốc paper báo cáo, phần tính toán tự kiểm bằng R sau.
Kết hợp 5 prompt, quy trình 1 paper từ đầu đến cuối
Mỗi paper liên quan trong danh sách rút gọn, mình chạy:
- Prompt 1 (tóm tắt), 30 giây quyết rà soát đạt/không đạt
- Nếu đạt: Prompt 2 + 3, 2 phút có phê bình phương pháp + khoảng trống
- Nếu paper sẽ trích dẫn trong Discussion: Prompt 4 (so sánh với paper của mình), 3 phút
- Nếu cần dữ liệu cho meta-analysis: Prompt 5, 5 phút trích xuất
Tổng khoảng 10 phút/paper, thay vì 30-45 phút đọc toàn văn. Chất lượng không kém, mình kiểm chứng kết quả của Claude bằng đọc abstract + Method + Results section, bỏ qua Intro + Discussion (chỗ AI dễ tóm tắt nhầm).
Bối cảnh quy trình
5 prompt này thuộc Bước 2-3 trong quy trình AI 5 bước của mình. Bước 1 dùng NotebookLM (NotebookLM biến bài báo thành audio). Bài tổng quan quy trình: Quy trình AI cho bác sĩ làm nghiên cứu.
So sánh Claude vs ChatGPT cho 5 prompt này: Claude vs ChatGPT cho bác sĩ làm nghiên cứu.
Khoá học prompt template
Khoá AI cho nghiên cứu trên tuyentranmd.com có phần Prompt Library với 30+ mẫu có cấu trúc cho 12 tình huống (y văn, Discussion, response letter, IRB, peer review, grant), mỗi mẫu kèm ví dụ kết quả.